NASIL
Gümrük İşlemleri



Türkiye’de fuar, sergi ve benzeri etkinlikler için özel bir kanun veya düzenleme bulunmamaktadır. Ancak gümrük kanununda konuya atıfta bulunan hükümler bulunmakta ve bu hükümler kapsamında yayınlanmış Bakanlar Kurulu Kararı, tebliğ ve yönetmelikler uygulamanın esaslarını belirlemektedir. Ayrıca Türkiye’nin taraf olduğu “geçici ithalat sözleşmesi”,  “ATA sözleşmesi” gibi uluslararası sözleşmeler de uygulanmaktadır. Tüm dünya’da fuar veya her türden etkinliğe gönderilecek malzemeler için uygulanabilir olan iki rejim söz konusudur :

1. Kati ithalat
2. Geçici ithalat

Kati ithalat işlemi gönderildiği ülkede kalacak, tüketilecek veya dağıtılacak ürünler için uygulanırken; Geçici ithalat sözleşmesi aynen gönderildiği nitelik ve miktarda geri gönderilecek ürünler için uygulanabilir.

  1. Geçici ithalat:
    Bu rejim stand malzemeleri sergi ürünleri, her türden tüketilmesi ya da dağıtılması söz konusu olmayan malzemeler için uygulanabilir. Bu malzemeler gönderildikleri ülkeden ayniyetine uygun olarak tekrar ihraç edilmelidir. Geçici ithalat kapsamında beyan edilen malzemelerin tekrar ihraç edilmemesi halinde, her ülkenin ilgili gümrük kanunu uyarınca cezai yaptırımlar uygulanır. Bu yaptırımlar kimi zaman beyana esas değere bağlı olarak parasal olabileceği gibi, bazı durumlarda da hapis cezasına kadar varabilmektedir. Dolayısıyla Sergilenmek, tanıtılmak vs nedenlerle geçici olarak ithal edilmiş ürünler, mutlak surette tekrar ülke dışına çıkarılmalıdır.

    Geçici olarak ithal edilmiş fakat tekrar ihraç edilmeyecek olan ürünler mutlaka ilgili ülkedeki gümrük mevzuatına göre kati olarak ithal edilmelidir. Böylece ithalat aşamasında verilmiş olan geçici ithalat beyanı kapatılıp kanuni sorumluluk ortadan kaldırılmalıdır.

    Geçici ithalat, işlemin yapılacağı ülke açısından iki şekilde olabilir.
     
    1. Kaynağında teminat altına alınmış ve ithalat aşamasında ayrıca teminat verilmesine gerek olmayan ithalatlar (ATA karnesi ile yapılan geçici ithalat).
      Türkiye uluslararası ATA sözleşmesine bazı çekincelerle de olsa taraf olmuştur. Dolayısıyla Türkiye’ye gelecek veya Türkiye’den başka ATA üyesi ülkelere gönderilecek malzemeler için ATA karnesi tanzim edilebilir. Ancak çekincelerinden dolayı Türkiye her türlü gönderi için ATA karnesini kabul etmeyecektir. ATA karnesi ile geçici ithalat işlemi gümrük beyannamesi ile yapılan işleme kıyasla daha kolay ve hızlı bir şekilde gerçekleşir. ATA Karnesi ile ilgili olarak daha fazla bilgi almak için Uluslar arası Ticaret Odası bünyesindeki WATAC (World ATA council / Dünya ATA konseyi), WCO (World Customs Organization / Dünya Gümrük Organizasyonu) veya bölgenizdeki ticaret odasına başvurabilirsiniz.
       
    2. Kaynağında teminat altına alınmamış ve ithalat aşamasında ilgili ülkenin gümrüğüne teminat yatırılarak yapılan ithalatlar (Fatura ile yapılan geçici ithalat).
      Fatura ile geçici ithalat yapılması da mümkündür. Ancak bu durumda ithalat vergi teminatına karşılık göndericiden teminat isteyebilir veya vereceği teminat için komisyon talebinde bulunabilir. Kimi ülkelerde gümrük işlemlerinde Pro-Forma fatura yerine “bedelsiz” de olsa mutlaka fatura kullanılmalıdır. Ayrıca gümrük beyanı için esas teşkil edeceğinden faturalarınızdaki her bir ürün için mutlaka BTN (Brussels Tariff Nomenclature) ya da GTİP (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon Numarası) belirtilmiş olmalıdır. Tarife kodu bilinmeyen ürünlerle ilgili olarak ExpoLOGIST’e danışabilirsiniz.
       
  2. Kati ithalat:
    Bu rejim etkinlik için gönderilen reklam ve tanıtım malzemelerinde, sarf malzemelerinde, dağıtılacak broşür, dergi vb basılı malzemelerin ithalatında uygulanır. Dolayısıyla geri dönüşü olmayacak, dağıtılacak veya tüketilecek malzemeler için bu rejimde beyanda bulunmak zorunludur. Tüketilmesi veya dağıtılması söz konusu olan ürünler kesinlikle geçici ithalat rejimi altında beyan edilmemelidir.
    Kati ithalat rejimi altında beyan edilen ürünler ülkeden ülkeye farklılık arz etmekle birlikte çeşitli ithalat vergilerine tabi olabilir. Genellikle uygulanan vergi, ithalat vergisi ve katma değer vergisidir. İthalatın yapılacağı ülkenin A.TR-1, EUR-1 gibi bazı uluslar arası anlaşmalara taraf olması halinde, söz konusu anlaşmaya göre düzenlenen sertifikalar belirtilen ithalat vergilerinin ödenmesini engelleyebildiği gibi, ihracatçı ülke ile ithalatçı ülke arasında “çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması” “ekonomik işbirliği anlaşması” gibi ikili anlaşmaların bulunması da bu vergilerin ödenmesi zorunluluğunu ortadan kaldırabilir.